Sitem var ama satmıyor: sebebi genelde tasarım değil

Bana gelen mesajların çoğu şöyle başlıyor: "Sitemiz var ama satmıyor, yenilemek istiyoruz." Neredeyse hepsinde ilk söylediğim şey aynı: durun, önce bakalım. Çünkü sıfırdan site yapmak hem pahalıdır hem arama motorundaki mevcut yerinizi riske atar — ve sorun çoğu zaman siteyi çöpe atmayı gerektirmez.

1. Ziyaretçi geliyor mu, gelmiyor mu?

İlk ayrım bu ve şaşırtıcı sayıda işletme cevabını bilmiyor. İki tamamen farklı sorun var:

• Ziyaretçi az. O zaman sorun sitede değil, sitenin dışında: reklam, içerik, sosyal medya, arama motoru.
• Ziyaretçi var ama almıyor. O zaman sorun sitede ve aşağıdaki dört maddede aramak gerekiyor.

Ölçüm kurulu değilse bu ayrımı yapamazsınız ve yaptığınız her müdahale tahmin olur. Ölçüm kurmak yarım saatlik iştir ve her şeyin başıdır.

2. Ürünün sorusu cevaplanmış mı?

Ürün sayfasını açın ve şunu sorun: bu sayfayı okuyan biri bana telefon açmak zorunda kalır mı? Kalıyorsa sayfa eksiktir ve o kişi genelde telefon açmaz, sadece çıkar.

Kendi işimde bunu sert şekilde öğrendim. Boya sayfalarımda "su bazlı akrilik, 100 ml" yazıyordu. Müşterinin sorduğu şeyler ise şunlardı: cama olur mu, kuruyunca çatlar mı, üstüne vernik gerekir mi, kokar mı, çocuk kullanabilir mi. Hepsinin cevabını biliyordum ama sayfada hiçbiri yazmıyordu, çünkü bana apaçık geliyorlardı.

Sizin ürününüzde de böyle bir liste var. Müşteri hizmetlerine en çok gelen beş soruyu yazın; muhtemelen beşi de ürün sayfasında olmalı.

3. Güven unsurları yerinde mi?

Türkiye'de tanımadığı bir siteden alışveriş yapacak kişi birkaç şeye bakar ve bunların hiçbiri estetik değildir:

• Gerçek bir adres ve telefon var mı?
• İade koşulu açıkça yazıyor mu?
• Kargo süresi net mi, yoksa "en kısa sürede" mi yazıyor?
• Başkaları yorum yapmış mı?

Bunlardan biri eksikse, sitenin ne kadar güzel olduğunun önemi kalmıyor. Özellikle yorum konusunda geç kalmayın: yorum toplamayı ilk günden başlatmak kolay, iki yıl sonra geriye dönük toplamak çok zordur.

4. Ödeme adımı ne kadar uzun?

Sepete kadar gelip çıkan ziyaretçiler size en pahalıya mal olanlardır: reklamını ödediniz, ilgisini kazandınız, son adımda kaybettiniz. Bakılacak yerler:

• Üye olmadan alışveriş yapılabiliyor mu?
• Kaç ekran sürüyor?
• Kargo ücreti sepette sürpriz olarak mı çıkıyor?
• Telefonda form doldurmak eziyet mi?

Sepeti bırakanı geri çağıran otomatik e-posta da buraya girer. Zaten ödediğiniz reklam parasının ikinci kez çalışmasını sağlayan en ucuz iştir ve şaşırtıcı sayıda sitede yoktur.

5. Telefonda ne oluyor?

Trafiğinizin çoğu telefondan geliyor ama site masaüstünde tasarlanıp masaüstünde kontrol ediliyor. Kendi sitemde eski bir Android telefonda siyah ekrana düşüp çöktüğünü fark ettiğimde epey vakit geçmişti. Açılmayan site, olmayan sitedir.

Peki ne zaman sıfırdan yapmak gerekir?

Gerçekten gerektiği durumlar var: altyapı artık taşımıyorsa, marka tamamen değiştiyse, ürün yapınız siteyle uyuşmuyorsa (mesela yüzlerce varyantınız var ve tema kaldırmıyorsa), ya da site o kadar eskiyse ki telefonda kullanılamıyorsa.

Ama "satmıyor" tek başına sıfırdan yapmak için yeterli sebep değildir. Önce yukarıdaki beş yere bakın. Çoğu zaman iki hafta içinde düzelebilecek şeyler çıkar ve o para reklamda ya da içerikte çok daha iyi iş görür.